Marathon des Sables: zeven dagen in de oven, drie minuten in de diepvries

Update 6 april. 2e etappe gefinished

Gisteren finishte Sanne op de 1e etappe van de Marathon des Sables over 30 kilometer.

De hoogtepunten uit de eerste etappe:

Vandaag stonden meer dan 40 kilometers op het programma met een flinke klim. Sanne houdt zich kranig en stijgt in het klassement van de 891e naar de 842e positie.

Ze zegt daarover dat het vandaag beter ging. Een hele mooie etappe met minder zandduinen en meer echte bergen. Ze heeft een klein blaartje laten behandelen. Door de gaiters die aan je schoenen zijn genaaid tegen het instuivende zand worden je voeten wat vochtiger en daarmee zachter. Daarentegen liggen er volgens Sanne al honderden mensen in de snijrent met veel ergere blaren.

Zelf vermoed ik dat morgen Sanne’s dag is, een korte dag met veel hoogtemeters die zich leent voor de klimmers in het gezelschap.

Alleszhard dus!

Update 3 april – Het programma van start

De 40e editie van de MDS Legendary is officieel begonnen.
Van 3 tot en met 13 april gaan 1.500 deelnemers de uitdaging aan van de langste editie in de geschiedenis van de MDS Legendary. Een jubileumeditie ter viering van 40 jaar avontuur.
Gisteren maakten de deelnemers kennis met het bivak en zetten ze hun eerste stappen in wat voor ieder van hen een buitengewone ervaring zal worden.
Vandaag staat in het teken van technische en medische controles, waarbij de raceorganisatie controleert of Sanne de verplichte uitrusting heeft en ze ontvangt haar startnummer. Maar bovenal is het een dag in het bivak om elkaar te leren kennen, contact te leggen met andere deelnemers en banden te smeden die een leven lang meegaan.

Sanne vertrekt naar de woestijn
Sanne is op 3 april met een immense kolonne bussen vertrokken van Ouarzazate, net ten oosten van het Atlasgebergte, richting het oosten van Marokko, nabij de grens met Algerije. Ruim 1500 atleten en een groot team van artsen en verzorgers rijdt in een sliert van ruim 30 bussen door de Sahara.
Aan het einde van deze tocht van 500 kilometer is ze geland in het bivouac. Ze zat in een van de eerste bussen met een maatje en ze hebben als een van de eersten hun tent betrokken. Tent wil zeggen een Perzisch tapijt met daarboven een zwarte doek die is gespannen over twee balken. Je ligt ‘op’ iets en ‘onder’ iets en daar is alles mee gezegd.
Het zat de laatste twee dagen niet mee met een beetje koorts, het systeem dat moet wennen aan de hitte. Toch lijkt alles op z’n plek te vallen. Een week acclimatiseren in de hitte doet het lichaam wennen. Sanne heeft de schok reeds gehad die anderen wellicht tijdens de eerste dagen van de race ervaren.

Een laatste update van Sanne uit Ouarzazate:
Wanneer ben je eigenlijk écht klaar voor iets als de Marathon des Sables?
Mijn tas staat gepakt. Mijn hoofd is er klaar voor.
Mijn lichaam… dat heeft me de afgelopen twee dagen even stilgezet.
Niet ideaal. Maar misschien is dit ook onderdeel van de voorbereiding: accepteren dat het nooit perfect is. Dit keer werd ik zelfs gedwongen om écht niets te doen.
Soms zit de kracht niet in nóg een training, maar in loslaten. Vertrouwen op alles wat je al hebt gedaan.
En beseffen: uiteindelijk is het ook “gewoon” een stuk lopen. Stap voor stap.
Op naar de bus morgenochtend… en dan 🏜️

Enkele beelden van de aankomst in het kamp:
https://www.youtube.com/watch?v=oF1Vraj_VSg

Update 31 maart – Acclimatiseren
Langzaam druppelen de sporters binnen. De WhatsApp blijft onophoudelijk pingen met berichten van mensen die onderweg zijn, via Parijs, Marrakech. Een hele groep vrijwilligers reist via Barcelona. Op luchthavens kruisen paden zich; onbekenden worden al snel bekenden. Het voelt bijna als een leger dat zich verzamelt voor de woestijn.

Gelukkig een heel ander soort leger dan datgene wat tegenwoordig zo vaak het nieuws haalt. Dit is een groep mensen die, ieder met hun eigen redenen, een week lang door de woestijn wil rennen. Nu al leven we met elkaar mee bij tegenslag en spreken we af spullen te delen alsof het vanzelfsprekend is. De saamhorigheid is groot, nog voordat de eerste stap in het zand is gezet.

Wat me opvalt, misschien bevalt me dat nog wel het meest, is wat ik níet lees. Geen verhalen over aanvallen, jezelf overwinnen of andere opgeblazen sporttermen waar ik weinig mee heb. Ook als bergsporter heb ik nooit iets gehad met het idee van een berg ‘bedwingen’.

Acclimatiseren betekent wachten. Niets doen, of in elk geval: minder doen dan je gewend bent. Het lichaam laten wennen, de hitte toelaten en genieten van de lucht hier. Ouarzazate ligt op 1100 meter, dicht tegen het Atlasgebergte aan. Zelfs in de stad vind ik de lucht opvallend zuiver.

Bij een kleine souvenirwinkel raak ik aan de praat met de eigenaar. Ik vertel hem dat ik al twee keer eerder langs ben gelopen, maar dat hij steeds dicht was. Hij lacht. Tussen de netjes gerangschikte doosjes van thuya-hout, kleurige kleden en leren sloffen vertelt hij dat hij zelf maar weinig in de woestijn is geweest. Als hij reist, wil hij juist ver weg.

Ik vraag of hij een paar sloffen op de weegschaal wil leggen. Hij geeft geen enkele blijk van verbazing en diept onder de toonbank een weegschaal op, alsof dit de normaalste vraag van de dag is. De eerste sloffen: 130 gram. Hij kijkt me aan. Ik kijk hem aan. We kijken samen naar de weegschaal, alsof er misschien nog iets van af wil vallen als we lang genoeg wachten.

“Te zwaar,” zeg ik uiteindelijk, op fluistertoon, alsof we zojuist slecht nieuws hebben gekregen.

Hij knikt begrijpend, alsof hij dagelijks klanten moet teleurstellen die nét boven hun persoonlijke sloffenlimiet uitkomen.

Dan toch maar de slippers van 56 gram, die niet lekker zitten. Met lichte tegenzin,
want ze zitten eigenlijk echt lekker, leg ik ze weer terug.

Ik koop uiteindelijk een van de doosjes, met die gevlekte tekening in het hout. Licht genoeg om mee te nemen en mooi genoeg om te bewaren.

Ik ben alleen niet goed in niets doen en gelukkig weet Jan Fokke dat ook. Ik kreeg een map vol trail- en reisartikelen mee, met zelfs een artikel over de kunst van het luieren.

De map is al uit. Dus lig ik op het terras en herlees The Living Mountain van Nan Shepherd, een van mijn lievelingsboeken. Zij beschrijft haar bergtochten alsof ze oude vrienden bezoekt. En zo voelt het voor mij ook wanneer ik de bergen intrek.

Dit keer ga ik niet op bezoek bij oude vrienden. Maar ik hoop iets van datzelfde gevoel te vinden, tussen de eindeloze duinen die ons te wachten staan.

Update 30 maart uit Sahara…

Er staan vijftien bakken verse olijven naar me te lonken.
Ik ben verloren.

Glanzend, kruidig, onweerstaanbaar. Ik dwaal door de stad en ben net een nieuwe megasupermarkt ingerold, maar de uitkomst stond al vast. Mijn olijvenobsessie is geen grap. Het haalde ooit zelfs een pubquiz:
Wat eet Sanne als ontbijt?
A. Muesli
B. Olijven met feta en tomaat
C. Boterham met kaas

Vroeger kon ik eindeloos verdwalen in een Franse supermarkt. Nieuwe theesmaken, kazen die je thuis nooit vindt, het voelde als een kleine reis op zich. Maar hier, in Marokko, is het anders. De geuren zijn intenser. Alles komt harder binnen.

Ik blijf hangen bij rijen met delicate theeglazen, elk setje mooier dan het vorige. Ik wil de kleurrijkste meenemen. Maar zelfs als ze de vlucht overleven, weet ik hoe het gaat: thuis verdwijnen ze ongebruikt in de kast. Sommige dingen verliezen hun magie zodra je ze verplaatst.

Als ik richting het centrum loop, kruisen blikken die iets van herkenning dragen. Een opgetrokken wenkbrauw, een glimlach die net iets te veel zegt. Alsof we onderdeel zijn van een stil verbond dat zich langzaam vormt.
Jij ook?
Ja, ik ook.

De afgelopen dagen is de stad veranderd. Waar eerst sneakers en djellaba’s het straatbeeld bepaalden, verschijnen nu steeds meer hardloopschoenen. Strakkere shirts. Blikken op oneindig. De Marathon des Sables sluipt de stad binnen, zonder aankondiging, maar onmiskenbaar aanwezig.

Misschien is dit hoe een dorp voelt.
Als Amsterdammer was ik gewend aan anonimiteit. Fijn, vaak. Maar ook afstandelijk. Eenzamer dan ik wilde toegeven. Spontane ontmoetingen waren zeldzaam.

Hier gebeurt het vanzelf.
Hier word ik aangekeken.
Herkend, zonder woorden.

Alsof de woestijn ons al naar elkaar toe duwt, nog voordat we er überhaupt zijn.

Ik voel het onder mijn huid.
Een lichte spanning, vermengd met nieuwsgierigheid.

En ergens tussen die vijftien bakken olijven en die ene blik op straat besef ik:
dit gaat niet alleen een race worden.

Dit wordt een verhaal.

Update 29 maart

In de koele ochtend, nog voor het ontbijt, ga ik op zoek naar de huisgors. Twee dagen geleden zag ik het kleine vogeltje voor het eerst, maar het liet zich moeilijk op de foto vangen. De Lalla Tbibt, ‘Dame Tbibt’, zoals ze hier lokaal wordt genoemd vanwege haar bijna heilige status, leeft in Marokkaanse steden in en rond woningen.

Als ik het aan de receptionist van de riad vraag, vertelt ze dat er regelmatig een nestje zit in de wandlampen van de eetkamer. Volgens haar moeder betekent het geluid van de Lalla Tbibt dat er die dag gasten zullen komen. Wie weet.

’s Avonds is de rust verdwenen. Opeens staan er vier Zweden met telelenzen op het terras, vlak voor mijn kamer. Vogelaars. Ze wijzen naar de lucht en laten me door hun lens een groep voorbijtrekkende ooievaars zien, gevolgd door zwermen gierzwaluwen. Waar ik ’s ochtends nog zocht naar één klein vogeltje, lijkt de hemel nu vol leven.

Eén van de Zweden vraagt: “Waarom? Waarom loop jij door de woestijn?”
“Voor de rust in mijn hoofd,” antwoord ik.
Ze lachen. “Dat is precies wat wij hebben als we vogels spotten. Dan zijn we weer even kleine jongens.”

Misschien zoeken we buiten allemaal hetzelfde: een plek om te spelen.

Update 28 maart
Vanaf de achterbank van de taxi doe ik mijn uiterste best om het Franse gesprek voorin te volgen. Ik deel de rit met een Franse toeriste en een Marokkaanse gids die onderweg is naar haar werk in Aït-Ben-Haddou.

Eén ding wordt al snel duidelijk: ook hier is inflatie voelbaar en zijn de benzineprijzen hoger dan normaal.

Terwijl ik door de smalle straatjes omhoog loop, vang ik flarden op van gidsen die vertellen over de talloze films die hier zijn opgenomen. Toch is het niet de filmgeschiedenis die me het meest fascineert, maar het Atlasgebergte in de verte, dat uitnodigend aan de horizon ligt.

Deze keer ben ik hier niet voor de bergen. Dit is slechts het begin, de acclimatisatie voor de woestijn die op me wacht.
De zon voelt nu nog prettig op mijn huid. Hoe zal dat straks zijn?

De Marathon des Sables Legendary

Dit jaar doe ik mee aan de Marathon des Sables Legendary, de veertigste editie van deze iconische woestijnrace, met een extra lange etappe van 100 kilometer. Het is een van de zwaarste ultramarathons ter wereld: een meerdaagse tocht door de woestijn waarbij je alles wat je nodig hebt zelf meedraagt in je rugzak.

De woestijn trekt me al jaren. Vanuit mijn liefde voor bergsport en hardlopen groeide de wens om ooit zelf deze race te lopen. Zeker na de inspirerende verhalen van Jan Fokke Oosterhof wilde ik ervaren wat zo’n avontuur werkelijk betekent. Voor mij is de Marathon des Sables vooral een kans om te ontdekken wat er gebeurt als je jezelf écht uitdaagt: wat er overblijft als alles wegvalt en je alleen nog de volgende stap hoeft te zetten.

In mijn voorbereiding heb ik veel gehad aan het boek Achieve the Impossible van Greg Whyte. Het laat zien hoe ogenschijnlijk onmogelijke doelen haalbaar worden met de juiste mindset, training en planning. Bijvoorbeeld door te werken met een ‘wheel of success’ of door vooraf een ‘what if’-plan te maken voor mogelijke tegenslagen.

Zoals een blessure die tijdelijk mijn trainingsschema vertraagde, waardoor ik moest uitwijken naar alternatieve trainingen zoals zwemmen, fitness en lange wandelingen. Ook probeerde ik een sessie cryotherapie: drie minuten in een speciale kamer van -110 graden. Deze therapie zou ontstekingen verminderen en spierherstel versnellen. Bij een blessure probeer je nu eenmaal alles om sneller te herstellen. Maar na één keer in min 110 staan wist ik ook: één sessie was voor mij wel genoeg.

Tijdens de hele voorbereiding was het heel waardevol om te kunnen bouwen op de ervaring van Jan Fokke en onze gezamenlijke trainingen.

Een van de mooiste momenten in die aanloop was onze nachtwandeling van Otterlo naar Amerongen. We startten in het donker en liepen dwars door het bos, langs Ede en over de mistige heide, met alleen de smalle lichtbundel van onze hoofdlampen. Nederland ziet er ’s nachts ineens heel anders uit. Het was een bijzondere ervaring die me ook liet voelen hoe het is om volledig op jezelf te vertrouwen.

Podcast Zandlopers

In de podcast Zandlopers vertel ik dat mijn reden om mee te doen eigenlijk vrij simpel is: ik wil iets doen dat me uit mijn comfortzone haalt. Iets dat me dwingt om volledig aanwezig te zijn en te vertrouwen op mijn lichaam, mijn voorbereiding en mijn mindset.

Niet omdat het moet.
Maar omdat ik nieuwsgierig ben naar wat er gebeurt als je jezelf echt uitdaagt.

De Marathon des Sables is niet alleen een fysieke uitdaging. Het is ook een mentale reis: dagenlang lopen door de woestijn, omgaan met hitte, vermoeidheid en momenten waarop je jezelf tegenkomt. Juist dat maakt deze race zo bijzonder en onvergetelijk.

Racepartners

Een aantal partners maken deze legendarische race mogelijk. Ik ben hen zeer dankbaar voor hun steun.

Speciale dank gaat uit naar vriend Edwin die het avontuur ondersteunt. Hij is op de achtergrond aanwezig en ontvangt als symbool voor mijn dank een bijzondere surprise uit de Sahara!

De race live volgen

De Marathon des Sables is tijdens de race online te volgen via: https://web.livetrail.net/en

Mijn startnummer (bib) en tracker (baken) zijn daar ook zichtbaar: 1.487

Tijdens de race is er vrijwel geen bereik met een telefoon. Wel is er elke dag de mogelijkheid om een kort filmpje op te nemen in de zogeheten Emotion Box — tenminste, als de rij niet te lang is. Vanwege het bijzondere karakter van de veertigste editie doen er dit jaar ongeveer 1600 deelnemers mee.

Eventuele filmpjes en updates worden gedeeld door Jan Fokke.

Trailer van de 40e editie Marathon des Sables

Beelden van de trainingen